Hooikoorts

U bevindt zich hier: Home | Gezondheid | Thema's | Hooikoorts

Hooikoorts

Flinke niesbuien, een loopneus, een vol hoofd en tranende ogen: dat zijn verschijnselen bij hooikoorts. Dit is een allergie, een heftige reactie op het stuifmeel van bloeiende bomen of planten. Uw apotheek geeft tips om de klachten te voorkomen en te verminderen.

Allergie

Hooikoorts is een vorm van neusverkoudheid (rhinitis). De oorzaak is een allergische reactie op pollen (stuifmeelkorrels) van grassen, bomen, bloemen of kruiden. Het wordt ook wel pollinose of seizoengebonden allergische rhinitis genoemd.

De verschijnselen zijn:
• Niezen, vol gevoel in het hoofd;
• Loopneus of (soms) verstopte neus;
• Jeuk aan de neus;
• Jeukende, tranende, rode ogen;
• Jeuk aan het gehemelte;
• Soms droge keel en hoesten
Sommige mensen, vooral kinderen en astmapatiënten hebben ook last van hoofdpijn, moeheid of benauwdheid.

Hooikoorts is erg hinderlijk, maar kan verder geen kwaad. Als het stuifmeel uit de lucht verdwenen is, verdwijnen de hooikoortsklachten weer.
• Sommige mensen zijn gevoelig voor maar één soort pollen, anderen reageren allergisch op pollen van verschillende planten.
• In sommige families komt een allergie voor pollen meer voor dan in andere.
• Hooikoortsklachten ontstaan geleidelijk in de loop van jaren, en kunnen ook weer afnemen in de loop van jaren.
• Verder komt hooikoorts soms voor in combinatie met astma of met andere allergieën, zoals een allergie voor haren en veren van dieren of voor de uitwerpselen van de huisstofmijt.

Terug naar boven

Bloeitijden

Hooikoortsklachten ontstaan voornamelijk tussen februari en september, bij droog, warm en winderig weer. `s Middags zijn de verschijnselen van hooikoorts het hevigst, omdat dan de hoeveelheid pollen in de lucht het grootst is. Tijdens en na een regenbui zweeft er minder stuifmeel in de lucht en dan is er dus minder kans op hooikoortsklachten.

Wanneer zweven welke pollen in de lucht?

Bomen:
Hazelaar - februari en maart
Els - februari en maart
Populier - april
Berk - april en mei
Es – april en mei
Eik - mei
Wilg - mei

Grassen: mei, juni, juli en augustus

Kruiden:
Zuring - mei, juni en juli
Weegbree - mei, juni, juli en augustus
Bijvoet - juli, augustus en september
Ganzevoet – juli, augustus en september

De meest voorkomende vorm van hooikoorts is een allergie voor graspollen. In juni zijn de verschijnselen daarvan het hevigst.

Terug naar boven

Oorzaak

De oorzaak van hooikoorts is eigenlijk niet het stuifmeel, maar de reactie van het lichaam hierop. Want op zichzelf is stuifmeel een onschuldige stof die geen kwaad kan als je het in de neus of ogen krijgt.
Maar bij iemand die hooikoorts heeft, reageert het afweersysteem hierop heftiger dan nodig is. En daardoor komen verschillende stoffen vrij in het lichaam, met name de stof histamine. Histamine veroorzaakt vervolgens de bekende verschijnselen van hooikoorts: niezen, een loopneus, een vol hoofd, branderige en tranende ogen, enzovoort.
Terug naar boven
Voorkomen

Vermijd stuifmeelkorrels. Dat is het belangrijkste advies voor mensen die weten dat ze allergisch reageren. Maar pollen ontlopen, is niet altijd makkelijk. Het scheelt als u weet in welke periode of op welke soort stuifmeel u allergisch reageert, dan kunt u proberen daar rekening mee te houden.

Terug naar boven

Tips

• Let bij het plannen van uw activiteiten op de voorspellingen: er zijn hooikoortsberichten op de radio (radio 1, 17.35 uur, tussen half mei en half juli), op teletekst, pag. 709 en op internet.
• Wrijf niet in de ogen als ze jeuken, want door wrijven wordt het erger. Verminder de irritatie door te spoelen met lauw water of leg een vochtig washandje op de ogen.
• Draag een (zonne)bril zodat de slijmvliezen van de ogen minder makkelijk in contact komen met stuifmeel.
• Zorg dat er zo min mogelijk stuifmeel in huis komt. Houd vooral de slaapkamerramen gesloten.
• Blijf binnen bij droog, winderig weer. Een goed moment om een luchtje te scheppen is na een bui.
• Droog de was binnen, dan komt er minder stuifmeel aan uw textiel.
• Vakantieplannen? Kies een gunstige vakantiebestemming en een gunstige periode. Bloeitijden kunnen eerder of later vallen naarmate de streek zuidelijker of noordelijker ligt. Aan zee en hoog in de bergen is er altijd minder stuifmeel.
• Laat iemand anders het gazon maaien als u allergisch bent voor graspollen.

Terug naar boven

 

Medicijnen

Wat te doen als stuifmeel vermijden niet goed lukt? Dan kunt u bij de apotheek terecht voor advies en voor middelen om hooikoortsreacties te voorkomen of te verminderen. U vindt hier beknopte informatie over de verschillende geneesmiddelen. Wilt u meer weten, kijk dan op deze website onder de knop ‘Geneesmiddelen`.

Antihistaminica

Dit zijn middelen die de werking van histamine blokkeren, de stof die vrijkomt in het lichaam bij een allergische reactie. Tabletten en drank om in te nemen:
• Cetirizine en loratadine zijn vrij verkrijgbaar. Ze werken even goed als antihistaminica op recept;
• Ze hebben het meeste resultaat als u ze gebruikt 1 á 2 uur voor u in aanraking met stuifmeel denkt te komen. Maar gebruiken op het moment dat u klachten hebt, kan ook;
• U kunt ze tijdens een hooikoortsperiode dagelijks gebruiken;
• Ze helpen vooral tegen het niezen, jeuk aan de neus en de loopneus en veel minder tegen een verstopte neus;
• Ze werken ook tegen brandende en tranende ogen;
• Ze werken in het hele lichaam;
• Mogelijke bijwerkingen: sommige antihistaminica kunnen slaperigheid en sufheid als bijwerking hebben. Die middelen hebben dus invloed op het reactievermogen en krijgen van de apotheek een gele sticker. De nieuwere antihistaminica hebben die bijwerking minder. Lees altijd de bijsluiter.

Antihistaminica als neusspray en oogdruppels:

• Azelastine neusspray is vrij verkrijgbaar. Levocabastine oogdruppels en neusspray zijn op doktersrecept verkrijgbaar.
• Een neusspray wordt gebruikt in de neus en heeft een beperkt effect op tranende ogen, oogdruppels werken alleen in de ogen;
• U kunt ze tijdens een hooikoortsperiode dagelijks gebruiken;
• Snuit de neus voor het gebruik van een neusspray; 
• Adem in door de neus bij de toepassing van de neusspray. Dat zorgt voor een goede spreiding over het neusslijmvlies;
• Mogelijke bijwerkingen: branderig gevoel direct na gebruik. Lees de bijsluiter.

 

Cromoglicinezuur

Cromoglicinezuur, in neusspray of oogdruppels, voorkomt dat histamine - de stof die de allergische reactie veroorzaakt - vrijkomt in het lichaam.
• Middelen met cromoglicinezuur zijn vrij verkrijgbaar
• Cromoglicinezuur wordt gebruikt om een hooikoortsreactie te voorkomen. Het werkt minder als u al last van hooikoorts hebt.
• U kunt het beste van tevoren met het gebruik van cromoglicinezuur beginnen - een paar dagen voordat het stuifmeel waarvoor u gevoelig bent in de lucht komt. Vervolgens moet u steeds zorgen voor bescherming - gebruik de neusspray 4 - 6 keer per dag. De werking houdt telkens 3 tot 4 uur aan.
• Als iemand later in het hooikoortsseizoen start, begint de werking na 1 tot 3 weken en is de werking op het hoogtepunt na 3 tot 6 weken.
• Voor een goede werking is het belangrijk dat cromoglicinezuur goed in contact komt met het hele neusslijmvlies. Snuit de neus voor gebruik van het cromoglicinezuur.
• Adem in door de neus bij de toepassing van de neusspray. Dat zorgt voor een goede spreiding over het neusslijmvlies.
• Bij zwangerschap en borstvoeding kan cromoglicinezuur zonder bezwaar worden gebruikt. 
• Mogelijke bijwerkingen: die zijn er zelden. Lees de bijsluiter.

Corticosteroïden

Deze middelen worden bij hooikoorts gebruikt in de vorm van neussprays of -druppels. Ze werken ontstekingsremmend en verminderen de overgevoeligheidsreactie van het lichaam op de pollen. Ze voorkomen ook zwelling van het neusslijmvlies.
• U kunt corticosteroïden alleen krijgen op doktersrecept.
• Neussprays of -druppels werken na 3 tot 10 dagen vanaf de eerste toepassing.
• Snuit de neus voor het gebruik van een neusspray of -druppels.
• Adem in door de neus bij de toepassing van de neusspray. Dat zorgt voor een goede spreiding over het neusslijmvlies.
• Mogelijke bijwerkingen: irritatie van de neus, niesaanvallen direct na gebruik en neusbloedingen (meestal een paar dagen na het begin van de behandeling). Lees de bijsluiter.
• Bijvoorbeeld: beclometason, budesonide, flunisolide, fluticason, mometason, en triamcinolonacetonide.
Decongestiva
• Decongestiva zijn neussprays of -druppels die ook bij een ‘gewone` neusverkoudheid worden gebruikt. Een decongestivum doet een gezwollen neusslijmvlies slinken en werkt dus tegen een verstopte neus, en ook tegen een vol gevoel in het hoofd.
• Decongestiva zijn vrij verkrijgbaar.
• Ze zijn alleen bedoeld voor kortdurende verlichting van de klachten, maximaal 5 dagen.
• Als ze langdurig gebruikt worden dan is dat schadelijk voor het neusslijmvlies. Chronische neusverkoudheidsklachten zijn dan het gevolg.
• Gebruik een decongestivum zo weinig mogelijk, bijvoorbeeld alleen om beter te kunnen slapen. Of om het neusslijmvlies te laten slinken voordat u een neusspray met een antihistaminicum, cromoglicinezuur of corticosteroïden gebruikt.
• Mogelijke bijwerkingen: voorbijgaand branderig gevoel, prikkeling of droogte van het neusslijmvlies en niezen. Soms hartkloppingen.
• Voorbeelden: xylometazoline, oxymetazoline

Desensibilisatiekuur

Een desensibilisatiekuur of immunotherapie zorgt ervoor dat - op termijn - het afweersysteem niet meer zo heftig reageert op een allergeen, zoals het stuifmeel van gras. Een desensibilisatiekuur wordt niet zo vaak toegepast omdat deze lang duurt, vrij kostbaar is en lastig toe te passen. Bovendien is het resultaat niet altijd naar wens. 
• Een desensibilisatiekuur wordt gegeven door een allergoloog of een KNO-arts in samenwerking met de huisarts.
• De behandeling duurt lang: een startfase van enkele maanden en een onderhoudsfase van 3 tot 5 jaar.
• Eerst moet duidelijk uitgezocht zijn op welk stuifmeel iemand precies allergisch reageert.
• De kuur bestaat uit een serie injecties met een extract van de allergie-opwekkende stof, bijvoorbeeld graspollen.
• Na elke injectie moet de patiënt een halfuur in de gaten worden gehouden, omdat het afweersysteem heel sterk kan gaan reageren.
• Een andere mogelijkheid is een desensibilisatiekuur met behulp van druppels onder de tong. Natuurlijk is het dan belangrijk om deze 3 tot 5 jaar trouw te blijven gebruiken, anders heeft het weinig zin.
• Een desensibilisatiekuur heeft doorgaans minder succes als iemand allergisch is voor meerdere stoffen.

Terug naar boven

Handige links:


www.lumc.nl
Leids Universitair Medisch Centrum
De Pollen Informatie Dienst van het LUMC meet hoeveel stuifmeel er in de lucht zit van verschillende bomen, struiken en planten. Deze dienst levert gegevens voor de hooikoortsberichten die tussen half mei en half juli na het nieuws van 17.30 uur op radio 1 worden uitgezonden. 
 
 www.polleninfo.org
European Pollen Information
Polleninformatie over diverse landen in Europa. Handig als u een vakantie wilt plannen. 
 
 www.knmi.nl
Koninklijk Nederlands Metereologisch Instituut
Hier vindt u informatie over hooikoorts en weer. 
Terug naar boven

Terug naar boven

Vragen over hooikoorts

Ik draag contactlenzen. Kan ik bij hooikoorts oogdruppels gebruiken?

Een neusspray werkt in de neus en de ogen, oogdruppels werken alleen in de ogen. Wie contactlenzen draagt, kan het beste even overleggen bij de apotheek; in het algemeen raden we af om bij lenzen druppels te gebruiken. Want de conserveermiddelen uit de druppels hopen zich op in de lenzen. Er zijn echter ook oogdruppels tegen hooikoorts zonder conserveermiddelen

Ik heb het hele jaar door last van hooikoortsverschijnselen. Wat kan er aan de hand zijn?
Uw neusverkoudheid is dus niet seizoengebonden. Misschien reageert u allergisch op andere stoffen, zoals haren, veren of huidschilfers van dieren. Of op schimmels of uitwerpselen van de huisstofmijt.

Waar komt de naam hooikoorts vandaan?

Vroeger dacht men dat de meeste klachten vooral voorkwamen in de hooitijd, als het gras wordt gemaaid en gedroogd (juni), vandaar de naam hooikoorts. Vrij logisch, omdat allergie voor pollen van gras het meest voorkomt en het ergst in juni is. Echter, allerlei andere planten en bomen - die bloeien vanaf februari tot september – kunnen óók allergische klachten veroorzaken. Vandaar dat men ook vaak kiest voor de meer algemene termen: pollinose of allergische rhinitis.

Wanneer moet ik met hooikoorts naar de huisarts?

Als stuifmeel ontwijken en zelf dokteren niet helpt. En verder:
• bij benauwdheid of kortademigheid (mogelijk astma)
• bij aanhoudende oorpijn of hoofdpijn
• bij een ontstoken oogslijmvlies (rode, gezwollen en pijnlijke ogen).
• Als de klachten aan één kant van het hoofd voorkomen
Heeft uw kind voor de eerste keer klachten die wijzen op hooikoorts? Ga dan naar de huisarts; ga niet zelf dokteren.

Werken antihistaminica op recept beter dan zelfzorgmiddelen?

Nee, het maakt niets uit. Vrij verkrijgbare antihistaminica werken even goed als dezelfde soort medicijnen op recept.

Terug naar boven


Deze tekst is overgenomen van www.apotheek.nl. Voor meer gezondheidstips en thema’s verwijzen wij u graag naar deze website.

Wilt u deze pagina delen via Social media? Klik dan hier.

Cookie Policy

Deze site gebruikt cookies om ervoor te zorgen dat we u de best mogelijke ervaring geven.
Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.
Meer weten...